NGO-subsidies BHOS 2020
Woo-verzoek over de naleving van subsidieverplichtingen door niet-gouvernementele organisaties onder het begrotingshoofdstuk Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, jaar 2020.
Dossiergegevens
| Kenmerk | WOO-2026-0008 |
| Bestuursorgaan | Ministerie van Buitenlandse Zaken |
| Beleidsterrein | Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BHOS) |
| Onderwerp | Naleving subsidieverplichtingen NGO's, jaar 2020 |
| Ingediend | 28 januari 2026 |
| Ontvangen door ministerie | 29 januari 2026 |
| Beslistermijn | 12 maart 2026 (verlengd met 2 weken o.b.v. art. 4.4 lid 2 Woo) |
| Status | Sommatie — deadline 12 mrt |
| Contactpersoon ministerie | Directie Open Overheid (DOO), woo@minbuza.nl |
Tijdlijn
Woo-verzoek ingediend
Stichting Publiek Rekenschap dient een Woo-verzoek in bij het ministerie van Buitenlandse Zaken gericht op openbaarmaking van documenten over NGO-subsidies (BHOS) in 2020 waarbij tekortkomingen in de naleving van subsidieverplichtingen zijn vastgesteld.
📄 Lees de volledige verzoektekstOntvangstbevestiging ministerie
Het ministerie bevestigt ontvangst van het verzoek en registreert het onder kenmerk WOO-2026-0008. De beslistermijn wordt met twee weken verlengd op basis van artikel 4.4, tweede lid, Woo vanwege de complexiteit van het verzoek. Nieuwe deadline: 12 maart 2026.
Behandelaar: Marion van Schagen, Beleidsondersteuner WOO — Directie Open Overheid (DOO)
📄 Lees de ontvangstbevestigingInformele reactie ministerie — verzoek tot specificering
Het ministerie stuurt een informeel bericht waarin wordt gesteld dat het verzoek "te complex en omvangrijk" is. Het ministerie geeft aan geen overkoepelende overzichten bij te houden van tekortkomingen en verwijst naar de malversatiebijlage van het BHOS-jaarverslag 2020. Er wordt voorgesteld de beslistermijn op te schorten in afwachting van een "specificeringsgesprek".
📄 Lees de volledige reactieAfwijzing specificering — handhaving verzoek
Stichting Publiek Rekenschap wijst het aanbod tot specificering formeel af en handhaaft het Woo-verzoek volledig. De malversatiebijlage beantwoordt het verzoek niet, het ontbreken van een centraal overzicht ontslaat het ministerie niet van de verplichting individuele documenten te verstrekken, en er is geen wettelijke grond voor opschorting. Het ministerie wordt gesommeerd uiterlijk 12 maart 2026 een formeel besluit te nemen.
📄 Lees de volledige briefDeadline formeel besluit
Uiterlijk op deze datum dient het ministerie een formeel besluit te nemen op het Woo-verzoek. Bij het uitblijven van een beslissing zal de stichting bezwaar maken wegens fictieve weigering en zo nodig beroep instellen bij de bestuursrechter.
Wat vragen wij op?
Het verzoek richt zich op situaties waarin is vastgesteld dat niet volledig is voldaan aan subsidieverplichtingen. Concreet gaat het om:
Overzichten tekortkomingen
Registraties van NGO's waarbij in 2020 tekortkomingen zijn vastgesteld, met vermelding van organisatienaam, subsidieregeling, bedrag, aard van de tekortkoming en datum van constatering.
Interne documenten
Interne memo's, auditrapporten, accountantsrapportages, controleverslagen en correspondentie waarin tekortkomingen zijn besproken of beoordeeld.
Genomen maatregelen
Documenten over maatregelen: verlaging van subsidies, opschorting van betalingen, terugvordering, of besluiten om niet tot terugvordering over te gaan (inclusief motivering).
Juridische adviezen
Juridische adviezen of beleidsnotities over de toepassing van artikel 4:46 en 4:57 Awb (vaststelling en terugvordering van subsidies).
Waarom dit verzoek?
Het ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking verstrekte in 2020 ruim €1,4 miljard aan subsidies aan niet-gouvernementele organisaties. De Algemene Rekenkamer heeft meerdere jaren op rij tekortkomingen geconstateerd in het toezicht op de naleving van subsidieverplichtingen.
Uit eerdere Woo-correspondentie is gebleken dat het ministerie over geen centrale registratie beschikt van subsidieontvangers die hun verplichtingen niet nakomen. Tekortkomingen worden beschreven als zaken die "intern geregeld" worden. Alleen bewezen fraude wordt openbaar gemaakt.
"Er bestaat geen centrale registratie van wie zijn subsidieverplichtingen niet nakomt. Tekortkomingen worden intern geregeld."
— Ministerie van Buitenlandse Zaken, eerdere correspondentie
Dit Woo-verzoek is erop gericht om precies boven water te halen wat er wél is vastgelegd: welke tekortkomingen zijn geconstateerd, bij welke organisaties, en wat het ministerie er vervolgens mee heeft gedaan.
Correspondentie & documenten
Woo-verzoek aan het ministerie van Buitenlandse Zaken
Geachte heer/mevrouw,
Op grond van de Wet open overheid (Woo) verzoek ik u om openbaarmaking van documenten over subsidies aan niet-gouvernementele organisaties (NGO's) binnen het begrotingshoofdstuk Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BHOS) over het jaar 2020, voor zover daarbij is vastgesteld dat niet volledig is voldaan aan de aan die subsidies verbonden verplichtingen.
Het verzoek ziet in het bijzonder op situaties waarin door of namens het ministerie is geconstateerd dat:
- financiële of inhoudelijke rapportages niet of niet tijdig zijn ingediend;
- accountantsverklaringen ontbraken of onvoldoende waren;
- prestaties of doelstellingen niet zijn gehaald;
- voorschotten zijn afgerekend zonder volledige verantwoording;
- onzekerheden of onrechtmatigheden in de besteding zijn vastgesteld.
Ik verzoek om openbaarmaking van:
1. Overzichten of registraties waarin NGO's zijn opgenomen waarbij in 2020 tekortkomingen in de naleving van subsidieverplichtingen zijn vastgesteld, met vermelding van: naam van de organisatie; subsidieregeling en begrotingsartikel; verstrekt bedrag; aard van de tekortkoming; datum van constatering.
2. De bijbehorende interne memo's, auditrapporten, accountantsrapportages, controleverslagen en correspondentie waarin deze tekortkomingen zijn besproken of beoordeeld.
3. Documenten waaruit blijkt welke maatregelen naar aanleiding hiervan zijn overwogen of genomen, waaronder: verlaging van subsidies; opschorting van betalingen; terugvordering of gedeeltelijke terugbetaling; besluiten om niet tot terugvordering over te gaan, inclusief motivering.
4. Eventuele juridische adviezen of beleidsnotities die zien op de toepassing van artikel 4:46 en 4:57 van de Algemene wet bestuursrecht in deze dossiers.
Ik ontvang de gevraagde documenten graag in digitale vorm.
Indien openbaarmaking van (delen van) documenten wordt geweigerd, verzoek ik u per document gemotiveerd aan te geven op grond van welke wettelijke uitzonderingsgrond dit geschiedt.
Ik verzoek u mij te informeren over de ontvangst en de verdere behandeling van dit verzoek conform de termijnen van de Wet open overheid.
Ontvangstbevestiging — Ministerie van Buitenlandse Zaken
Geachte heer Oosting,
Hierbij bevestigen wij de ontvangst van uw Woo-verzoek van 28 januari 2026 welke wij op 29 januari 2026 hebben ontvangen.
Kenmerk
Uw verzoek is geregistreerd onder nummer WOO-2026-0008.
Termijn
Wij zullen uw verzoek zo snel mogelijk beoordelen. Het verzoek is zodanig gecompliceerd dat wij twee weken extra nodig hebben om uw verzoek te behandelen. Wij verlengen de beslistermijn daarom met twee weken op basis van artikel 4.4, tweede lid, van de Wet open overheid (Woo). Dit betekent dat u uiterlijk op 12 maart 2026 een antwoord op uw verzoek ontvangt. Als het verzoek zo omvangrijk blijkt te zijn dat wij een prioritering moeten maken, nemen wij daarover met u contact op.
Privacy
Verder informeren wij u dat dit ministerie uw persoonsgegevens moet verwerken om uw verzoek af te handelen. Het gaat dan om gegevens zoals uw naam, adres, telefoonnummer en e-mailadres. Dit ministerie bewaart uw persoonsgegevens niet langer dan wettelijk is verplicht of toegestaan.
Vragen
Als u vragen heeft over de afhandeling van uw verzoek, dan kunt u contact opnemen met woo@minbuza.nl.
Met vriendelijke groet,
Marion van Schagen
Beleidsondersteuner WOO
Directie Open Overheid (DOO)
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Rijnstraat 8 | 2515 XB Den Haag
Postbus 20061 | 2500 EB Den Haag
Informele reactie — Ministerie van Buitenlandse Zaken
Dank voor uw verzoek.
We hebben gekeken naar de mogelijkheden om te kunnen voldoen aan uw verzoek, betreffende overzichten of registraties van tekortkomingen bij NGO-subsidies in 2020 en bijbehorende individuele documentatie. Op dit moment is het verzoek te complex en omvangrijk om goed te kunnen beantwoorden.
Er worden geen overkoepelende overzichten bijgehouden van de redenen van tekortkomingen in lopende subsidiebeschikkingen en bijdrageovereenkomsten die in individuele dossiers spelen. Dat is omdat tekortkomingen vaak kunnen worden opgelost met een regeling, in een later stadium of gedurende de looptijd van een beschikking of bijdrageovereenkomst kunnen worden bijgetrokken.
Over bewezen tekortkomingen die met een boete zijn afgedaan wordt jaarlijks verantwoording afgelegd in het BHOS-jaarverslag. Dit zijn de malversaties. Voor 2020 is het verslag reeds openbaar gemaakt:
- Kamerstuk 35830-XVII, nr. 1 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen
- XVII Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking — Rijksjaarverslag 2020 (pdf-format)
Onder het kopje 'Malversaties' vindt u alle in 2020 bevonden bewezen tekortkomingen, geldbedragen en welke maatregel vervolgens is genomen.
Ik hoor graag of hiermee aan uw informatiebehoefte is voldaan. Zo niet, dan bespreken we graag in een nader specificeringsgesprek waar u precies geïnteresseerd in bent, denk bijv. aan aantallen of specifieke NGO's.
Indien u toch meer informatie wenst te ontvangen geldt het volgende: omdat wij vanwege de omvang en complexiteit van uw Woo-verzoek het verzoek op dit moment niet goed in behandeling kunnen nemen, zal ik de termijn die geldt voor de behandeling van uw verzoek opschorten tot we gezamenlijk tot een specificering van uw verzoek zijn gekomen. Ik hoop daarin op uw begrip.
Met vriendelijke groet,
Mats
Ministerie van Buitenlandse Zaken
⚠ Analyse Stichting Publiek Rekenschap
- Het ministerie bevestigt dat er geen overkoepelende overzichten worden bijgehouden van tekortkomingen in subsidieverplichtingen.
- De verwijzing naar de malversatiebijlage betreft uitsluitend bewezen fraude — niet de bredere categorie tekortkomingen waar het verzoek op ziet.
- Het voorstel om de beslistermijn op te schorten in afwachting van specificering mist wettelijke grondslag — het verzoek is reeds concreet afgebakend.
- De reactie is informeel en vormt geen formeel Woo-besluit.
Afwijzing specificering — handhaving Woo-verzoek WOO-2026-0008
Geachte mevrouw Van Schagen,
Ik heb uw schrijven van 9 maart 2026 ontvangen en kennisgenomen van uw reactie. Ik wijs het aanbod tot een specificeringsgesprek af en handhaaf mijn Woo-verzoek volledig zoals ingediend op 28 januari 2026.
1. De malversatiebijlage beantwoordt mijn verzoek niet
U verwijst mij naar Bijlage 2 (Sanctiebeleid en malversaties) van het BHOS-jaarverslag 2020. Deze bijlage bevat uitsluitend bewezen gevallen van fraude en diefstal. Mijn verzoek heeft betrekking op een wezenlijk bredere categorie: alle gevallen waarin in 2020 is vastgesteld dat subsidieverplichtingen niet werden nagekomen, ongeacht of er sprake was van opzet of fraude. Dit omvat expliciet:
- niet of niet tijdig ingediende financiële of inhoudelijke rapportages;
- ontbrekende of ontoereikende accountantsverklaringen;
- niet-gerealiseerde prestaties of doelstellingen;
- voorschotten afgerekend zonder volledige verantwoording;
- vastgestelde onzekerheden of onrechtmatigheden in de besteding.
Deze categorieën vallen onder de artikelen 4:46 en 4:57 van de Awb en zijn expliciet onderdeel van mijn verzoek. Uw verwijzing naar de malversatiebijlage is dan ook geen adequaat antwoord.
2. De mededeling dat geen centrale registratie bestaat is onvoldoende grond voor weigering
U stelt dat er geen overkoepelende overzichten worden bijgehouden van tekortkomingen in subsidieverplichtingen. Dit laat onverlet dat mijn verzoek geldt. De Wet open overheid verplicht u tot openbaarmaking van bestaande documenten — niet tot het aanleggen van nieuwe overzichten. Mijn verzoek omvat:
- individuele dossiers per subsidiebeschikking of bijdrageovereenkomst waarbij in 2020 tekortkomingen zijn geconstateerd;
- de daarbij horende interne memo's, auditrapporten, accountantsrapportages en correspondentie;
- documenten waaruit blijkt welke maatregelen zijn overwogen of genomen.
Indien dergelijke documenten per dossier bestaan — en dat is bij subsidietoezicht het geval — vallen zij onder de reikwijdte van mijn verzoek. Het ontbreken van een centraal overzicht ontslaat u niet van de verplichting individuele documenten te verstrekken.
3. Specificering is niet aan de orde
U stelt voor de beslistermijn op te schorten totdat wij gezamenlijk tot een specificering zijn gekomen. Dit is rechtens onjuist. De Woo biedt de mogelijkheid tot specificering uitsluitend als het verzoek onvoldoende duidelijk is om te behandelen. Mijn verzoek is concreet, afgebakend en gespecificeerd naar jaar (2020), categorie (NGO-subsidies BHOS), type tekortkoming en soort document. Er is geen grond voor opschorting.
Ik wijs er bovendien op dat de door u aangekondigde termijn al is verlengd tot uiterlijk 12 maart 2026 op grond van artikel 4.4, tweede lid, Woo. Een verdere opschorting buiten dit kader is niet toegestaan zonder dat daartoe een wettelijke grondslag bestaat.
4. Formele eis
Ik verzoek u — en voor zover nodig sommeer ik u — uiterlijk op 12 maart 2026 een formele beslissing op mijn Woo-verzoek te nemen. Deze beslissing dient per gevraagde documentcategorie te vermelden:
- welke documenten worden verstrekt;
- welke documenten worden geweigerd, met vermelding van de wettelijke uitzonderingsgrond per document;
- of centrale registraties van tekortkomingen al dan niet bestaan — een formele bevestiging hiervan is een beslissing waaraan rechtsmiddelen zijn verbonden.
Indien ik op 12 maart 2026 geen formele beslissing heb ontvangen, zal ik zonder nadere aankondiging bezwaar maken wegens het uitblijven van een tijdige beslissing (fictieve weigering), en zo nodig beroep instellen bij de bestuursrechter.
Ik zie uw formele beslissing tegemoet.
Met vriendelijke groet,
W.J. Oosting
Stichting Publiek Rekenschap
Assen
Huidige stand van zaken: het ministerie is gesommeerd uiterlijk 12 maart 2026 een formeel besluit te nemen. Bij het uitblijven hiervan volgt bezwaar wegens fictieve weigering en zo nodig beroep bij de bestuursrechter.